Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakan­lığı iş birliğiyle genel tica­ret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verileri açıklan­dı. Türkiye ekonomisinin dış ti­caret cephesinde son dönemin en dikkat çekici verileri Eylül 2026 ile netleşti. Küresel talepteki ya­şanan dalgalı görünüm ve jeopo­litik kırılmalara rağmen, Türk ihracatçısı eylül ayında vites bü­yüttü. İhracatta yaşanan artış it­halatın 3 katı oldu. Böylece dış ti­caret açığında eylül bazında sağ­lıklı bir daralma kaydedildi.

Eylül 2025 ile Eylül 2026 ayları kıyas­landığında; aylık ihracat yüzde 15,34 oranında güçlü bir sıçrama yaparak 25 milyar 967 milyon do­lara yükseldi. İthalat artışı yüzde 5,63 ile sınırlı kalarak 31 milyar 130 milyon dolar seviyesine ka­dar çıktı. Artan bu makasla bir­likte, geçen yıl eylül ayında eksi 6 milyar 957 milyon dolar olan dış ticaret açığı, bu yıl aynı ayda eksi 5 milyar 163 milyon dolara olarak kaydedildi. Böylece dış ti­caret açığında aylık bazda yüzde 25,78’lik net bir iyileşme sağlandı.

Zirvede imalat sanayi var

Ekonomik faaliyetlere göre dış ticarette eylül ayı ihracat perfor­mansı incelendiğinde, imalat sa­nayinin ezici üstünlüğü sürdü. Hammadde ve tarım kollarında­ki yüksek oranlı artışlar da dik­kat çekti. İmalat sanayi ihraca­tı, 24 milyar 247 milyon dolarlık hacimle toplam ihracatın yüzde 93,38’ini sırtladı. Geçen yılın aynı ayına göre artış yüzde 13,93 ora­nında oldu. Fakat Eylül 2025’e gö­re payı yüzde 1 seviyesinde düş­tü. Madencilik ve taşocakçılığı da küresel emtia ve maden talebin­deki hareketliliğin de etkisiyle ar­tış kaydetti. Madencilik ihracatı yüzde 40,48 yükselerek 570,3 mil­yon dolara ulaştı. Tarım, ormancı­lık ve balıkçılıkta da tablo iyi. Sek­törün ihracatı yüzde 35,59’luk bir yükseliş kaydederek 909,3 milyon dolar seviyesini yakaladı. Topla­mın içindeki payı da yüzde 3,5’e yükseldi. İthalat cephesinde de imalat sanayi ithalatı 25,53 milyar dolarla yüzde 82’lik aslan payını aldı. Enerji ve ham madde bağım­lılığının bir yansıması olarak ma­dencilik ve taşocakçılığı ithalatı 4,01 milyar dolarla yüzde 34,97 artışı kayıtlara geçirdi.

İhracatta Avrupa esnek, Asya artışta

Türkiye’nin dış ticaretinde coğrafi dağılımında da değişim­ler kendini yavaş yavaş gösteri­yor. Geleneksel ana pazar Avrupa Birliği’nin payındaki esneme sü­rüyor. Asya ve EFTA/Diğer Avru­pa ülkelerindeki pazar payı artış­ları ön plana çıkıyor.

Türkiye’nin en büyük ticaret bloku olan AB’ye ihracat, Eylül 2026’da yüzde 4,93 artışla 10 milyar 484 milyon do­lara yükseldi. Ancak diğer pazar­lardaki büyüme hızı nedeniy­le AB’nin toplam ihracattaki payı yüzde 44,38’den yüzde 40,38 sevi­yesine geriledi. Yakın ve Orta Do­ğu başta olmak üzere Asya pazarı­na yapılan ihracat yüzde 21,19 ar­tışla 6 milyar 272 milyon dolara ulaştı ve toplam pastadan alınan pay yüzde 24,15 oldu. Diğer Avru­pa ülkelerinde (İngiltere, İsviçre vb.) ihracat artışı yüzde 30,65 gibi yüksek bir ivmeyle 4 milyar 395 milyon dolara kadar çıktı. İthalat tarafında da tablo çok farklı değil.

Eylül 2026’da Avrupa Birliği’n­den yapılan ithalat yüzde 1,8 artış­la 9 milyar 117 milyon dolara çık­tı. AB’nin toplam ithalattaki payı yüzde 30,40’tan yüzde 29,30’a ge­riledi. Yakın ve Orta Doğu başta ol­mak üzere Asya pazarına yapılan ithalat yüzde 14,8 artışla 12 milyar 113 milyon dolara ulaştı ve toplam pastadan alınan pay yüzde 38,9 ol­du. Yakın ve Orta Doğu ülkelerin­den yapılan ithalat yüzde 31 düş­tü. 1,8 milyar dolara geriledi. Diğer Avrupa ülkelerinden yapılan itha­lat ise yüzde 41,2 daraldı. En bü­yük kayıp burada yaşandı. 3,3 mil­yar dolarlık ithalat faturası burada 5,6 milyar dolara kadar düştü.

9 aylık açık 71 milyar doların altında

İlk 9 ayda kümülatif tablo da netleşti. Ocak - Eylül 2025 döneminde 200 milyar 480 milyon dolar olan toplam ihracat, Ocak - Eylül 2026 döneminde yüzde 5,22 artışla 210 milyar 952 milyon dolara yükseldi. Aynı 9 aylık dönemde ithalat yüzde 5,33 artarak 281 milyar 919 milyon dolar olarak gerçekleşti. Kümülatif dış ticaret açığı ise 70 milyar 967 milyon dolar seviyesinde düştü.