Recep ERÇİN

DOA Sistemi tam kapasiteye ulaştığında yılda 25 milyar adet ambalaj toplanacak. Böylece ekonomiye 1 milyar dolarlık katkı ve 25 bin de ilave istihdam sağlanacak. TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin genel bütçeden fonlanmadığını “kirleten öder” mantığı ile finanse edildiğini bildirdi.

Türkiye adım adım depozi­to sistemine geçiyor. De­pozitosu Olan Ambalaj­lar (DOA) Sistemi'nin ilk fazı olan yerli ve milli yazılım, makine üre­timi ve pilot bölge uygulamaların­dan sonra 1 Temmuz 2026 itibarıy­la ikinci faza geçildi. Geçen 2 hafta­lık süreçteki gelişmeleri aktarmak üzere bir basın sohbet toplantısı düzenleyen Çevre, Şehircilik ve İk­lim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Baş­kanı Nurullah Öztürk, entegrasyon döneminin 2 yıl süreceğini bildirdi.

Öztürk, sistemin şu anda herhangi bir şekilde depozito ücreti maliye­ti doğurmadığını, finansmanın ise yine GEKAP kapsamında “kirleten öder” anlayışıyla sağlandığını ve merkezi bütçeye herhangi bir yük getirilmediğini önemle ifade etti.

Amaçlarının Türkiye’de yıllık orta­ya çıkan 25 milyar adet içecek am­balajının tamamını sisteme kazan­dırmak olduğunu anlatan Öztürk, “Alüminyum, pet ve cam olmak üzere üç çeşit içecek ambalajı mev­cut. Ambalajlar toplanmadığın­da çevre kirliliğine neden oluyor. Dünyada da depozito sistemini uy­gulayan örnek ülkeler var. Almanya bunlardan biri ama biz dünyadan farklı bir iş yaptık. Sistemimiz ta­mamen yerli ve milli kaynaklarla oluşturuldu. Diğer ülkeler de bizi izliyorlar. Bu bakımdan sistemin ihracatı gündeme gelebilir” bilgile­rini paylaştı.

İşletmelerin ağırlığı daha fazla

DOA Sistemi’nde makinelere bir ambalaj atıldığında üzerinde yer alan etiketteki barkodun okundu­ğunu kaydeden Öztürk, halihazır­da hem yurt içinde üretilen ürün ambalajlarına hem de yurt dışın­dan gelenlere barkod basıldığını söyledi. Etiketi sahte olan amba­lajları makinelerin almadığını ve­ya alma durumu olsa bile ödeme gerçekleşmediğini belirten Öz­türk, “ATM gibi doğrulama birimi var” dedi. Sistem sayesinde hem çevre kirliliğinin önüne geçildiği­ni hem de ambalajı üretmek için gerekli hammaddenin yerli atık­lardan tedarik edildiğini kayde­den Öztürk, “Sağlıkla ilgili olarak bakıldığında plastikler doğada çö­zünmüyor. Bunları balıklar yiyor. Onları da biz tüketiyoruz” ifadele­rini kullandı.

Öztürk, entegrasyon sürecinde esas ağırlığın bireylerden ziyade işletmelere kayacağını not etti. Bu­na göre, 25 milyarlık ambalajın 16 milyar adetlik kısmı otel, restoran gibi işletmelerde ortaya çıkıyor.