Uygulanan para politikasının da etkisiyle son yıllarda hem yurt içi yerleşikler hem de yurt dışı yerleşikler için TL yatırımın cazibesi arttı. QNB ekonomistleri, yabancı yatırımcının carry trade stokunun yaklaşık 40 milyar dolar ile 2019’dan bu yana görülen en yüksek seviyelere yakın olduğunu vurgularken, yabancının toplam TL yatırım pozisyonunun ise 132 milyar dolara ulaştığını; bunun 93 milyar dolarının faiz getirili araçlardan, 39 milyar dolarının ise hisse senetlerinden oluştuğunu kaydetti.

QNB ekonomistleri Erkin Işık, Deniz Çiçek ve Şakir Oktay Gür’ün hazırladığı analizde, son yıllarda TL yatırımlarının cazibesinin artmasıyla yurt dışı yerleşiklerin fon girişlerinin de güçlendiğine dikkat çekildi. Birçok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi Türkiye’de de kısa vadeli faiz getirisi sağlamaya yönelik yatırımların, özellikle türev işlemlerle oluşturulan carry trade pozisyonlarının payının arttığına işaret eden analizde; bu işlemlere ilişkin doğrudan veri yayımlanmadığından bankaların bilanço dışı pozisyonları gibi dolaylı veriler kullanılarak göstergeler oluşturulabildiği kaydedildi. Ekonomistler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) açıkladığı verileri kullanarak yurt dışı yerleşiklerin toplam TL yatırımlarının tarihsel gelişimini gösteren bir veri seti oluşturdu.

En yüksek seviye 63 milyar dolar

Analizde yer alan son verilere göre şirketlerin temmuz ayı itibarıyla net 7,8 milyar dolarlık döviz kısa pozisyonu bulunuyor. Bankaların aynı tarihte vadeli döviz ve swap işlemlerinde 48,3 milyar dolarlık uzun pozisyonu, TCMB’nin ise 0,2 milyar dolarlık vadeli döviz satım pozisyonu olduğu dikkate alındığında, yabancılarla yapılan türev işlemlerden kaynaklanan net pozisyonun yaklaşık 40 milyar dolar olduğu hesaplandı. TCMB Başkanı Fatih Karahan’ın da 12 Şubat tarihli Enflasyon Raporu sunumunda carry trade stokunun 40 milyar dolara ulaştığını belirttiği hatırlatılan analizde, bu yılın ocak ayı sonu için hesaplanan carry tutarının 43 milyar dolar ile bu rakama yakın olduğuna dikkat çekildi. Son durumda carry trade stokunun yine yaklaşık 40 milyar dolar olduğu vurgulanırken bu tutarın 2019’dan bu yana görülen en yüksek seviyelere yakın seyrettiği kaydedildi. Tarihsel zirve ise 2018 yılında 63 milyar dolar ile kaydedilmişti.

Analize göre 2018 yılı sonrasında bankaların yurt dışı yerleşiklerle yaptıkları türev işlemlere getirilen sınırlamalar, bu kanaldan alınabilecek pozisyonları kısıtlıyor. Bununla birlikte benzer biçimde kısa vadeli ve düşük riskli faiz getirisi sağlamaya yönelik başka yatırım araçları da bulunuyor. TL cinsi kısa vadeli devlet ve özel sektör tahvilleri, para piyasası fonları gibi faiz getirisi sağlayan yatırım fonları ve mevduat bu araçların başında geliyor.