Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarına ilişkin rehberi 28 Ağustos 2026 tarihli Kurul kararıyla baştan aşağı güncelledi. Yeni düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri serbest fonların hisse senetlerinde yaratabileceği yoğunlaşma riskine getirilen sınırlar oldu.

Yeni kurallarla birlikte serbest fonların yalnızca bir şirkete ne kadar yatırım yapabileceği değil, şirketin borsada dolaşımda bulunan hisselerinin ne kadarını satın alabileceği de halka açıklık oranına göre sınırlandırıldı.

Düzenleme, bir serbest fonun tek bir şirkette aşırı ağırlık oluşturmasının yanı sıra, birden fazla fonun aynı hisseye yönelerek piyasadaki fiili dolaşımın önemli bölümünü kontrol etmesinin de önüne geçmeyi amaçlayan bir çerçeve oluşturuyor.

Halka açıklık azaldıkça fonun alabileceği pay da düşüyor

Yeni sistemde serbest fonların bir şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinden alabileceği miktar, doğrudan şirketin halka açıklık oranına bağlandı.

Buna göre, fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altında olan şirketlerde serbest fon, dolaşımdaki payların en fazla yüzde 8’ine, fiili dolaşım oranı yüzde 25 ile yüzde 50 arasında olan şirketlerde yüzde 6’sına, fiili dolaşım oranı yüzde 50 ile yüzde 75 arasında olan şirketlerde yüzde 4’üne, fiili dolaşım oranı yüzde 75’in üzerinde olan şirketlerde yüzde 2’sine yatırım yapabilecek.

Böylece halka açıklığı düşük olan bir şirkette dahi serbest fonun dolaşımdaki hisselerin önemli bir bölümünü toplamasının önüne geçiliyor.

Örneğin bir şirketin halka açıklık yüzde 10 ise fon en fazla yüzde 0,8’lik payını alabilecek.

Yani halka açıklık oranı düşük bir şirkette fonun satın alabileceği toplam pay, şirketin toplam sermayesine göre çok daha düşük bir seviyede kalacak.

Tek fon değil, aynı yöneticinin yönettiği tüm fonlar da hesapta

SPK yalnızca tek bir serbest fonun pozisyonunu değil, aynı yöneticinin yönettiği fonların toplam pozisyonunu da dikkate alıyor. Aynı yöneticinin yönetimindeki, aynı kurucuya ait serbest fonlar dahil tüm menkul kıymet yatırım fonları birlikte değerlendirildiğinde, bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarının; fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altındaysa yüzde 16’sından, yüzde 25-50 arasındaysa yüzde 12’sinden, yüzde 50-75 arasındaysa yüzde 8’inden, yüzde 75’in üzerindeyse yüzde 4’ünden fazlasına sahip olunamayacak. Başka bir ifadeyle SPK, birden fazla fonun aynı hisseye yönelerek tek bir fonun ulaşamayacağı büyüklükte pozisyon oluşturmasını da sınırlıyor.