Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Antlaşması, yalnızca askeri iş birliği boyutuyla değil, ekonomik ve stratejik sonuçlarıyla da dikkat çekiyor.

Bölgesel güvenliğin güçlendirilmesini hedefleyen paktın; savunma sanayii, enerji yatırımları, ticaret koridorları ve teknoloji alanlarında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği değerlendiriliyor.

Milletlerarası Eğitim, Teknoloji ve ARGE Merkezi (METAM) Başkanı Enes Güneyli, Haber7’ye yaptığı değerlendirmede, dünyanın yapay zeka, enerji dönüşümü ve yeni tedarik zincirleri ekseninde yeniden şekillendiğini belirterek Mekke Paktı'nın bu dönüşüm sürecinde Türkiye'ye önemli avantajlar sağlayabileceğini ifade etti.

Enes Güneyli

“YAPAY ZEKA VE SAVUNMA TEKNOLOJİLERİNDE TÜRKİYE'NİN ELİ GÜÇLENEBİLİR”

Küresel ekonomide artık yalnızca fiziksel üretimin değil, yazılım, yapay zeka ve yüksek teknolojiye dayalı savunma sistemlerinin belirleyici hale geldiğini vurgulayan Güneyli, Türkiye'nin otonom Sistemler (İHA/SİHA/KDA), yapay zeka destekli savunma yazılımları, elektronik harp ve ağ merkezli komuta kontrol sistemlerinde rüştünü ispatladığını söyledi.

Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 kapsamında teknoloji transferi ve dijital dönüşüm hedeflediğini ve bunu sıfırdan kurmasının çok uzun yıllar alacağını belirten Güneyli, “Türkiye, yapay zeka ve Endüstri 4.0 tabanlı askeri/sivil teknolojilerini bu pazara ihraç ederken; Suudi finansmanı ile bu teknolojilerin kitlesel üretimi (scale-up) sağlanır. Türkiye, ucuz iş gücü odaklı montaj sanayiinden yüksek teknoloji ihracatçısı konumuna geçerek hacmini katlayabilir. Bu da doğrudan büyümenin kalitesini ve kişi başı milli geliri yukarı taşıyacaktır” ifadelerini kullandı.

 “YEŞİL ENERJİ YATIRIMLARINDA TÜRK ŞİRKETLERİ ÖNE ÇIKABİLİR”

Enerji dönüşümünün Körfez ülkeleri açısından stratejik bir zorunluluk haline geldiğini kaydeden Güneyli, şöyle devam etti:

• “Körfez Sermayesinin Yeni Rotası: Suudi Arabistan petrol gelirlerini sonsuza dek petrolde tutamayacağını biliyor.
• Bu devasa sermaye, yeşil enerji dönüşümünü finanse etmek zorunda hatta 2030 hedefleri arasına Turizm gelirlerinin petrol gelirlerinin üzerine çıkmasını da hedeflilyor.
• Tarihinde ilk defa başka ülke vatandaşlarının Mekke ve Medine’den mülk edinebilmelerinin önü yasal düzenleme ile açıldı.
• Türkiye yenilenebilir enerji ekipman üretimi (rüzgar türbini parçaları, güneş paneli altyapıları), madencilik, batarya üretimi ve Avrupa'ya enerji iletimi konusunda kilit bir oyuncu
• Mekke Paktı’nın enerji ayağında , Suudi Arabistan’ın Yeşil Orta Doğu İnisiyatifi kapsamındaki milyarlarca dolarlık yenilenebilir enerji ve elektrik altyapısı yatırımlarında Türk mühendislik ve taahhüt firmalarını "birincil tercih" konumuna getirecektir. Bu durum, Türkiye'nin enerji ithalatı kaynaklı cari açık baskısını uzun vadede hafifletir.”

“YENİ TİCARET KORİDORLARININ GÜVENLİĞİ TÜRKİYE'Yİ MERKEZE TAŞIYABİLİR”

COVID-19 sonrası dönemde küresel tedarik zincirlerinde önemli değişimler yaşandığını belirten Güneyli, ülkelerin artık üretim ve lojistik ağlarında güvenilir ortaklara yöneldiğini ifade etti.

Mekke Paktı'nın Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında geniş bir güvenlik kuşağı oluşturabileceğini belirten Güneyli, şu bilgileri verdi: 

Koridorların Güvenliği: Kuşak-Yol Projesi, IMEC (Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Koridoru) ve Basra’dan Türkiye’ye uzanan Kalkınma Yolu Projesi gibi ticaret hatlarının çalışabilmesi için tek bir şart var: Güvenlik.

Paktın Lojistik Anlamı: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan; Hint Okyanusu, Basra Körfezi, Kızıldeniz ve Doğu Akdeniz aksında devasa bir güvenlik ve tedarik koridoru oluşturuyor.

Ekonomik Çıktı: Güvenliği Mekke Paktı ile teminat altına alınan ticaret koridorları, Türkiye’yi küresel tedarik zincirlerinin vazgeçilmez "Lojistik Üssü ve Toplama Merkezi" haline getirir. Türkiye üzerinden geçen her konteyner, doğrudan hizmet ihracatı ve gümrük geliri demektir.