Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) Direktörü Bora Şekip Güray, kritik minerallere yönelik talebin hızla arttığı bir dönemde küresel arzın yüksek ölçüde belirli ülkelerde yoğunlaştığına dikkati çekerek, Türkiye'nin doğru adımlarla bölgesel ve küresel ölçekte önemli bir aktör haline gelebileceğini belirtti.

Güray, AA muhabirine, IICEC'in Türkiye'de bu alanda ilk kez yayımladığı "Türkiye Kritik Enerji Mineralleri Görünümü" raporunu değerlendirdi.

Kritik minerallerin yalnızca enerji sektörüyle sınırlı olmadığını vurgulayan Güray, bu minerallerin temiz enerji teknolojileri ve elektrifikasyonun yanı sıra yapay zeka, çip teknolojileri, savunma sanayisi, robotik ve ileri malzeme teknolojileri gibi birçok alanda yaygın kullanıldığını ifade etti.

Güray, bu minerallere yönelik talebin hızla artmaya devam ettiğini, buna karşılık arz tarafında ciddi bir yoğunlaşma bulunduğunu kaydetti.

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) verilerine işaret eden Güray, bu minerallerin üretimi ve özellikle rafinajında yüksek konsantrasyon olduğunu, IEA'nın önemli olarak tanımladığı 20 stratejik mineralin 19'unda Çin'in ortalama yüzde 70 civarında pazar payına sahip olduğunu söyledi.

Güray, bu durumun tedarik güvenliği açısından riskler barındırdığının altını çizerek, tedarikte çeşitlendirmenin önemini vurguladı.

UZUN SOLUKLU VE STRATEJİK PLANLAMA İHTİYACI

Çalışmada, Türkiye açısından önemli bulgulara ulaştıklarını belirten Güray, "Katma değerli madencilikte önemli potansiyele sahip bir ülkeyiz. Madenlerimizi sadece ihraç etmesek, ülkemiz içerisinde rafinaj ve işleme teknolojileriyle daha katma değerli ara ve uç ürünlere dönüştürürsek ve bunları ekonomiye kazandırırsak nasıl bir fayda elde edebiliriz diye baktık. Türkiye için önemli fırsatlardan biri bu. Bu, tedarik güvenliği, enerji güvenliği önemli ve dış ticaret, cari işlemler dengemizi iyileştirmek açısından da bir fırsat olarak görünüyor." diye konuştu.

Güray, küreselde talebin hızla arttığı bir dönemde arz tarafında da yüksek yoğunlaşma bulunduğuna dikkati çekerek, "Türkiye'nin doğru adımları attığı takdirde küresel ve bölgesel anlamda zaman içinde önemli bir aktör olabileceğini değerlendiriyoruz." dedi.